Bütçe nasıl yapılır? Adım adım, gerçekçi bir yöntem

Bütçe denince çoğumuzun aklına ay başında yapılan iyimser bir tablo gelir: market 5.000, dışarıda yemek 2.000, giyim 1.500. Ay ortasında tablo tutmaz, ay sonunda bırakılır.

Sorun genellikle tablonun gerçeğe değil, isteğe dayanmasıdır. İyi bir bütçe "Ne harcamak istiyorum?" sorusuyla değil, "Ne harcıyorum?" sorusuyla başlar.

1. Son üç ayın gerçek harcamasını çıkar

Kredi kartı ekstrelerini ve banka hareketlerini aç, son üç ayı topla. Tek bir ay yanıltır: bayram, tatil, okul açılışı. Üç ayın ortalaması gerçeğe daha yakındır.

2. Sabit yükümlülükleri ayır

Her ay aşağı yukarı aynı tutarda çıkan ödemeleri bir kenara yaz: kira, aidat, faturalar, telefon, abonelikler, kredi taksitleri ve kredi kartı taksitleri. Bunlar ay başında zaten harcanmış paradır.

Bu listenin en çok unutulan kalemi kredi kartı taksitleridir. Altı ay önce aldığın telefonun taksiti hâlâ bu ayın bütçesinden çıkıyor.

3. Geri kalanı amaçlara böl

Gelirinden sabit yükümlülükleri çıkardığında kalan para, değişken harcamalarına ayrılan paradır. Bunu harcadığın yere göre değil, amaca göre böl: market, ulaşım, dışarıda yemek, çocuk, hediye, tatil birikimi. Bu ayrımın neden önemli olduğunu cep ile kategori farkı yazısında anlattık.

4. Her amaca bir sınır koy

Üç aylık ortalamandan başla ve hedefi biraz aşağıda tut. Bir anda yüzde 30 kısmaya çalışma; ilk ay yüzde 5 ile 10 arası bir azaltma yeterli. Gerçekçi bir sınır, iddialı ama tutmayan bir sınırdan iyidir.

5. Önümüzdeki ayları da hesaba kat

Bütçe yalnız bu ayın işi değildir. Önümüzdeki iki üç ayda yeni taksitler, yıllık abonelik yenilemesi, sigorta ya da okul ödemesi gibi büyük kalemler var mı? Bunları bugünden görmek ay ortası sürprizlerini azaltır. Ayrıntısı önümüzdeki 90 günü bugünden görmek yazısında.

6. Ayda bir gözden geçir

Bütçe bir kez yapılıp bırakılan bir şey değildir. Ay sonunda yirmi dakika ayır: hangi amaç taştı, hangisi boş kaldı? Sınırları gerçeğe göre düzelt.

Frank'ta

Frank bu adımları kolaylaştırır. Ekstreni yüklediğinde harcamalar ve taksitler okunur. Harcamalarını ceplere ayırır, her cebe bir sınır koyarsın; sınıra yaklaştığında Mehmet Amca haber verir. Planlama ekranı da önümüzdeki 90 günü gösterir.

Ece