Evdeki altın, yastıkaltı dolar: Türklerin görünmez serveti

Annemin yatağının altında bir kutu var. İçinde düğününden kalan bilezikleri, babamın birkaç yıl önce aldığı cumhuriyet altınları, küçükken bana takılan reşat altını. Ne banka hesabında görünür bunlar, ne kredi kartı ekstresinde. Ama annem net varlığını hesaplarken bu kutuyu bilir.

Türk insanı için bu olağandır. Olağan olan kadar da önemlidir.

Türkiye'nin bilançosu banka uygulamalarına sığmaz

Bir Türk hanesinin finansal hayatını banka uygulamalarından takip etmeye çalışırsan, eksik bir resim görürsün:

• Altın: Hane halkının elinde en az birkaç bin ton altın var. Çoğu bankada değil, evde.
• Döviz nakit: Yastıkaltı döviz dediğimiz şey. On milyarlarca dolardan bahsediyoruz.
• Kripto: Genç nüfusta yayılan, ama çoğu merkeziyetsiz cüzdanlarda.
• Aile yardımları, borç-alacak: Kardeşine ödünç verdiğin 50 bin lira. Amcana borçlu olduğun 20 bin.
• Dayanıklı varlıklar: Araba, ev, tarla.

Bir banka sana "net varlığınız" diyemez, çünkü sadece kendi hesabındaki parayı görür.

Neden önemli?

Çünkü planlarını bu tam resim üzerine kurarsın, eksik resim üzerine değil.

Ev almayı düşünüyorsun. Banka sana "360 bin lira birikiminiz var" diyor. Sen "ama evde 200 gram altın var" diye düşünmeden karar verirsen, ya fazla büyük bir krediye girersin ya da yanlış zamanlamayla altını bozdurursun.

İşten çıkıp kendi işini kurmayı düşünüyorsun. Bankadaki paran 6 ay dayanır diye hesaplarsın. Ama evdeki altın ve döviz, 9 aylık bir yastık demek. Bu fark senin cesaretin demek.

Frank bu yüzden varlık tarafını ciddiye alıyor

Frank'ta bir hesabı eklerken sadece "banka + bakiye" yazmıyorsun. Şunları da ekleyebiliyorsun:

• Yastıkaltı altın (gram bazlı takip, her gün gram altın fiyatı)
• Yurt içi ve yurt dışı döviz hesapları
• Evdeki nakit (TL, USD, EUR ayrı ayrı)
• Kripto bakiyeleri

Mehmet Amca net varlığını hesaplarken hepsini dikkate alır. Bir ailenin servetini bilen tek uygulama Frank olsun istedik. Annemin yatağının altındaki kutu dahil.

— Ozan